“Dọn dẹp” thị trường hay phi thị trường?

Ảnh minh họa

Hiện Bộ GTVT và Bộ VHTTDL đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư liên tịch Quy định về vận tải khách du lịch bằng xe ô tô và cấp biển hiệu cho xe ô tô vận tải khách du lịch.

Dự thảo quy định xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi phải có điều hòa nhiệt độ, thùng chứa đồ uống…; xe ô tô từ 9 chỗ ngồi đến dưới 24 chỗ phải trang bị thêm rèm cửa chống nắng, thùng đựng rác…; xe ô tô từ 24 chỗ ngồi trở lên phải trang bị thêm micro, ti vi…

Cũng theo dự thảo, từ ngày 01/07/2015, trước khi thực hiện hợp đồng vận chuyển khách du lịch hoặc hợp đồng lữ hành, đơn vị kinh doanh vận tải phải thông báo tới Sở GTVT nơi cấp giấy phép kinh doanh vận tải các thông tin: hành trình (điểm đầu, điểm cuối, điểm đón, trả khách), thời gian thực hiện hợp đồng….

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Thiên Thảo Nguyên, một doanh nghiệp khá lớn tại Hà Nội, cho hay ông ủng hộ những quy định chi tiết về nội thất, hợp đồng, thông tin hành trình. Vì đó là những điều kiện cần phải có để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

“Thiên Thảo Nguyên là hãng vận chuyển khách du lịch lớn, chuyên nghiệp nên mọi tiêu chuẩn quy định chúng tôi đều đã xây dựng theo “quy lát” ngay từ đầu”.

“Thời gian vừa qua cũng có không ít những hãng xe nhỏ có vài xe hoặc một số cá nhân tự bỏ tiền ra mua xe để chở khách. Họ thiếu đầu tư về vốn, nguồn nhân lực, kém về nghiệp vụ và không có chiến lược kinh doanh dài hạn. Hậu quả là đây đó vẫn có tình trạng làm ăn chộp giật, phá giá thị trường ảnh hưởng đến những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc”, đại diện hãng xe Minh Việt (Hà Nội) cho hay.

Ông Nguyễn Thanh Tùng cho rằng những quy định trong thông tư này là hoàn toàn cần thiết để “dọn dẹp” thị trường xe du lịch hiện nay. Nhiều doanh nghiệp lữ hành cũng như doanh nghiệp vận tải cho rằng nếu thông tư này ra đời sẽ thanh lọc bớt những doanh nghiệp không đủ điều kiện hoạt động.

Nhưng quan điểm này của các doanh nghiệp lớn không nhận được sự đồng tình của các chuyên gia, chẳng hạn TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Tổ phó thường trực tổ công tác rà soát giấy phép con của Bộ KHĐT trong quá trình dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp.

Theo ông Cung, các điều kiện về xe phải có máy lạnh hay thùng rác nghe có vẻ hợp lý và những điều kiện này cũng không khó đáp ứng. Song vấn đề nằm ở chỗ, pháp luật không nên có những quy định bắt buộc về việc đó. Các điều kiện kinh doanh chỉ nên đặt ra trong trường hợp nếu không có các điều kiện đó thì sẽ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe cộng đồng hay môi trường.

“Nên quy định  thật chặt chẽ về tiêu chuẩn môi trường hay an toàn xe cộ, những tiêu chuẩn đó thì không thể hạ, còn nhưng tiêu chí về chất lượng dịch vụ thì nên để cho thị trường quyết định. Với những phân khúc hạng sang thì doanh nghiệp sẽ tự khắc nâng chất lượng lên rất cao, nhưng cũng có những phân khúc bình dân mà khách hàng không cần sự sang trọng và tiện nghi đó, họ chỉ cần giá rẻ hơn cho chất lượng mà họ chấp nhận được, như chúng ta hay gọi là tàu chợ, xe chợ…”.

Như vậy, quy định cứng nhắc về chất lượng dịch vụ cao như vậy khiến giá thành dịch vụ tăng lên và kết quả là các khách hàng bình dân không thể tiếp cận được. Mặt khác, còn hạn chế các doanh nghiệp mới với tiềm lực còn yếu tham gia vào thị trường.

Việc của lữ hành giao cho... DN vận tải?

Giám đốc Công ty TNHH Phong Hà (Hà Nội) ông Trần Văn Ngọc phàn nàn quy định doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo trước với Sở GTVT về điểm đầu, điểm cuối, điểm dừng đỗ, điểm trả khách.

“Chúng tôi chỉ xác nhận được những thông tin này với lữ hành vào phút chót. Với các đoàn khách đi theo yêu cầu, ngẫu hứng thì chúng tôi hoàn toàn không có thông tin trước để báo cáo cho Sở”.

Đại diện của hãng xe Minh Việt (Hà Nội), ông Vũ Văn Trọng, Trưởng phòng Hành chính Nhân sự, bày tỏ quan điểm: “Chúng tôi hoàn toàn nhất trí với quy định chỉ được bố trí xe dừng, đỗ đón, trả khách tại các điểm đã ghi trong hợp đồng hoặc chương trình du lịch phù hợp. Song có  cái khó là với những trường hợp đột xuất như khi cần “cấp cứu” một đoàn nào đó thì mọi thông tin trên sẽ không có trong hợp đồng”.

Doanh nghiệp cho rằng có những quy định trong thông tư với doanh nghiệp vận tải khách du lịch bị lấn sân với doanh nghiệp lữ hành. Chẳng hạn như quy định yêu cầu báo cáo chi tiết thông tin như danh sách đoàn, tên tuổi, giới tính của khách, số lượng khách trung bình theo ngày, giá tour ...

Theo ông Trần Văn Ngọc và ông Vũ Văn Trọng, những con số này chỉ có lữ hành nắm được. “Với khách đoàn, khách đăng ký với công ty du lịch, chúng tôi không cần phải nắm đầy đủ chính xác tên cũng như quốc tịch của khách. Đây là công việc và trách nhiệm của lữ hành, không phải của doanh nghiệp vận tải. Tất nhiên việc báo cáo thông tin này vẫn có thể thực hiện nhưng chỉ có thể vào cuối hành trình chứ không có ngay từ đầu tháng”, ông Trọng phân tích.

Mặt khác theo ông Trọng, việc yêu cầu đơn vị vận tải phải báo cáo kết quả kinh doanh, lỗ lãi hàng tháng về Sở GTVT là  chưa phù hợp. “Liệu những thông tin này có được đảm bảo an toàn hay không. Trong cạnh tranh thì bí mật thông tin kinh doanh là điều tối quan trọng. Sẽ rất khó để nhận được con số thực từ doanh nghiệp”.

Với quy định xe phải chuyển đổi mục đích sử dụng sau 15 năm, các doanh nghiệp đều tán đồng, vì cần đảm bảo chất lượng xe du lịch dể đảm bảo an toàn cho du khách. Tuy nhiên với quy định về hoán đổi công năng nên tùy thuộc vào từng dòng xe để áp dụng. Thực tế, có những doanh nghiệp nhập khẩu xe Ford Transit 16 chỗ về cải tạo thành xe 7 chỗ, thêm các thiết bị khác để phục vụ khách du lịch như quầy bar, nghe nhạc...

Nguyệt Hà