Đột phá thể chế sẽ phát huy hiệu quả trong 2015

“Với các cải cách này, một quan điểm mới về quản lý đã được xác lập, đó là lấy yêu cầu của sự phát triển, yêu cầu của người dân và doanh nghiêp làm nền cho sự thay đổi, chứ không lấy năng lực quản lý của nhà nước làm trần cho cải cách như trước đây”, ông Lộc nói.

Theo ông, đâu là những nét chính sẽ tác động đến tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong năm tới?

Ông Vũ Tiến Lộc: Một mặt, bước đột phá thể chế nhằm bảo đảm quyền tự do kinh doanh cho doanh nghiệp vừa được mở ra sẽ phát huy tác dụng mạnh mẽ vào năm tới. Mặt khác, nền kinh tế Việt Nam sẽ hội nhập sâu rộng hơn với các hiệp định thương mại tự do mới. Các hiệp định này không chỉ giải quyết vấn đề thị trường mà còn tạo động lực và áp lực để thúc đẩy cải cách nền kinh tế, bởi sân chơi toàn cầu sẽ buộc chúng ta phải thay đổi. Tôi cho rằng với Việt Nam, nhu cầu thúc đẩy cải cách nội tại là quan trọng hơn vấn đề thị trường.

Hai yếu tố này sẽ bảo đảm một triển vọng tốt đẹp hơn cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2015 và trong dài hạn.

Có tác động tương đối ngắn hạn hơn là việc lạm phát được kiểm soát ở mức thấp sẽ mở đường cho việc giảm lãi suất. Giá dầu giảm cũng có lợi cho nền kinh tế dù trực tiếp ảnh hưởng đến ngân sách. Giá dầu giảm thì cả thế giới được lợi, nhưng tôi cho rằng Việt Nam được lợi hơn nữa bởi chi phí đầu vào ở nước ta hiện cao hơn nhiều  nước khác.

Ông đã nói đến việc Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Nhưng dường như doanh nghiệp chưa chuẩn bị gì nhiều cho bước hội nhập mới này?

Ông Vũ Tiến Lộc: Tôi nghĩ hơi khác. Doanh nghiệp có thể không biết rõ TPP là gì, cộng đồng kinh tế ASEAN là gì. Thậm chí, chưa chắc họ đã nói được tên đầy đủ của Hiệp định TPP. Nhưng họ biết rằng để bán được hàng thì phải làm thế nào và suy nghĩ đơn giản đó chính là yêu cầu của hội nhập.

Đừng đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu rõ, phải nắm chắc mọi quy định cụ thể. Cách tiếp cận của họ đối với những vấn đề vĩ mô và hội nhập đôi khi được dịch nôm na ra những yêu cầu đơn giản và thiết thực như vậy.  

Nói họ chưa hiểu hoặc chưa hiểu nhiều thì cũng là một cách nói có thể đúng ở một khía cạnh nào đó. Nhưng cả cộng đồng doanh nghiệp, từng doanh nghiệp đang vận động từng ngày để tồn tại, để phát triển. Hơn cả chúng ta, họ theo dõi doanh thu hàng ngày và nếu thấy rằng sản phẩm của người Thái, người Malaysia… bán chạy hơn sản phẩm của họ thì họ sẽ tìm cách thay đổi. Họ cảm thấy áp lực cạnh tranh từ các sản phẩm của nước khác theo cách như vậy.

Tất nhiên, các doanh nghiệp lớn thì phải khác, nhưng phần lớn các doanh nghiệp đang âm thầm chuẩn bị trong hành động hàng ngày.

Ông hy vọng đà cải cách sẽ được tiếp tục. Cụ thể thế nào, thưa ông?

Tất nhiên, cải cách là một quá trình không hề dễ dàng và mọi chính sách đều có độ trễ. Năm 2014 đã ghi dấu ấn cải cách với những đột phá về triết lý, về tư duy cải cách, đột phá trong việc xây dựng chương trình hành động. Hy vọng 2015 sẽ là năm đột phá trong thực tiễn, những cải cách đó sẽ đi vào đời sống của doanh nghiệp.

Mặt khác, Nghị quyết 19 của Chính phủ đã xác quyết một công nghệ mới để cải cách và công nghệ mới đó cần được mở rộng ra trong nhiều lĩnh vực: Hãy chọn những ví dụ tốt nhất của thế giới để áp dụng vào nước ta.

Tôi tin rằng năm 2015 sẽ mở ra một giai đoạn phát triển sôi động mới của khối doanh nghiệp tư nhân trong nước. Mọi khảo sát gần đây đều cho thấy niềm tin doanh nghiệp đã tốt hơn trước rất nhiều.

Xin trân trọng cám ơn ông!

Thành Đạt (thực hiện)