Không phải chịu thuế, DN kêu... thiệt đủ đường

Các doanh nghiệp kiến nghị áp dụng thuế GTGT đầu ra là 5% với phân bón.

“Lợi bất cập hại” 

Theo Luật số 71/2014/QH13 sửa đổi bổ sung một số điều của các luật về thuế thì mặt hàng phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Việc từ chỗ thuộc diện áp dụng thuế GTGT thuế suất 5% chuyển sang đối tượng không chịu thuế GTGT nghe qua tưởng như sẽ có lợi cho DN và nông dân, nhưng thực ra không phải như vậy. Trước đây sản xuất phân bón chịu thuế đầu vào chủ yếu là 10%, thuế đầu ra 5%, tuy nhiên thuế đầu vào được khấu trừ và thậm chí hoàn thuế nếu mức thuế này cao hơn thuế đầu ra. Giờ đây khi áp dụng quy định mới thì DN không được khấu trừ thuế đầu vào, mà phải hạch toán vào chi phí.

Ông Trần Văn Chuyên, Phó Trưởng phòng Kế hoạch vật tư Công ty CP Supe - Phốt phát và hóa chất Lâm Thao, cho biết sau khi mặt hàng phân bón được đưa vào danh mục không chịu thuế VAT đã khiến DN bị thiệt hại hàng tỉ đồng và người nông dân không hưởng lợi.

Cụ thể, hằng năm công ty sản xuất 0,28 triệu tấn hóa chất và 1,6 triệu tấn phân bón. Trong quá trình sản xuất, vật tư nguyên liệu nhập vào là nguyên liệu thô, phải chịu thuế đầu vào từ 5-10% với tổng giá trị tiền thuế đầu vào mỗi năm khoảng 180 tỉ đồng/năm. Do không được hoàn thuế nên toàn bộ tiền thuế đầu vào phải tính vào chí phí sản xuất đã làm tăng giá thành sản phẩm phân bón từ 3-4%.

Còn thuế nhập khẩu phân bón được giảm từ 11% xuống còn 6%. Như vậy mặt bằng phân bón nhập khẩu giảm 5% trong khi giá phân bón trong nước lại tăng 3-4%. Như vậy, phân bón nhập khẩu lợi thế về giá hơn so với sản phẩm sản xuất trong nước.

“Thực tế sau khi áp dụng chính sách thuế VAT đối với phân bón, lợi nhuận của Công ty CP Supe Phốt phát và hóa chất Lâm Thao giảm mạnh, như năm 2014 là 562 tỉ đến 2015 giảm còn hơn 392 tỉ đồng. Trong 9 tháng của năm 2016 chỉ đạt 109 tỉ đồng”, ông Trần Văn Chuyên lo ngại.

Phân tích tác động của Luật 71, ông Hoàng Trung, Công ty CP Phân bón DAP Vinachem (Hải Phòng) cho hay, khi ra đời Luật 71, Nhà nước mong muốn tạo ra mặt bằng giá phân bón mới và tạo điều kiện cho bà con nông dân. Đây là ý tốt của cơ quan ban hành chính sách, nhưng thực tế thị trường diễn ra không đúng như vậy.

Theo tính toán, năm 2015, tổng thuế đầu vào của DN này là 195 tỷ đồng, được hoàn 60 tỷ đồng, còn lại 130 tỷ đồng phải cộng vào chi phí sản xuất khiến giá thành sản xuất đội lên 7%. Năm nay, dự kiến chi phí sẽ tăng 5% và DN phải thu hẹp sản xuất, sang năm dự báo cũng sẽ duy trì công suất thấp.

Còn theo bà Trần Thị Bình, đại diện Công ty CP Phân bón dầu khí Cà Mau (thương hiệu đạm Cà Mau), DN này không được hoàn gần 250 tỷ đồng/năm khiến lợi nhuận từ đầu năm đã giảm 30%. So sánh với các DN nhập khẩu phân bón, bà Bình cho biết rất khó khăn để cạnh tranh.

Tháo gỡ bằng “thuế suất 0%”

Với những khó khăn trên, các DN  đều kiến nghị Quốc hội sửa lại Luật, ít nhất là  áp dụng thuế GTGT đầu ra là 5% để tháo gỡ khó khăn cho DN.

Ông Dương Trí Hội, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Phân bón và hóa chất dầu khí (PVFCCo) kiến nghị chính sách thuế phải công bằng giữa DN trong nước và nước ngoài bên cạnh việc khuyến khích doanh nghiệp  đầu tư công nghệ mới.

Còn ông Trần Văn Chuyên cho rằng chính sách phải đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, DN và người dân. Trong bối cảnh ngân sách khó khăn, thuế VAT với phân bón nên cân đối ở mức là 2-3% thì phù hợp.

Trước đó, tại Hội thảo về thị trường phân bón diễn ra ngày 28/9, đại diện Hiệp Hội Phân bón Việt Nam cũng cho rằng nên để phân bón thành đối tượng chịu thuế GTGT với thuế suất 0%, vừa để tạo sự bình đẳng với hàng nhập khẩu, vừa nhằm hỗ trợ nông dân. Với việc điều chỉnh này, chi phí, giá thành, giá bán phân bón sẽ giảm xuống.

Phan Trang