“Mua giúp” dưa hấu: Từ thiện và thị trường

Dưa hấu được tập kết tại phố Trung Kính, Hà Nội để chuyển đến tay người tiêu dùng với mức giá 6.000 đồng/kg. Ảnh: VGP/Công Việt

Những người tổ chức chiến dịch mua gom trực tiếp từ người trồng dưa với mức giá cao gấp 3 lần thương lái đang trả là 1.000 đồng/kg; sau đó vận chuyển về Hà Nội.

Tập kết tại những địa điểm được hỗ trợ, những bạn trẻ tình nguyện mang vác, vận chuyển những quả dưa tới tận tay người tiêu dùng. Với những đơn hàng lớn, một số đơn vị vận tải đã hỗ trợ chở hàng miễn phí.

Tất cả những chi phí này đều không tính vào giá bán, nên giá dưa hấu tới tay người tiêu dùng chỉ từ 5.000-6.000 đồng/kg. Và cũng vì mục đích nhân văn này, nhiều tổ chức, cá nhân đã mua với số lượng lớn để dùng hay tặng nhân viên, bạn bè, người thân. Mỗi chuyến hàng về đều được giải phóng nhanh gọn và có người còn "ấm ức" vì không mua được quả dưa nào.

Ngoài mục đích giúp nông dân tiêu thụ dưa hấu, người tiêu dùng cũng cảm thấy thoải mái khi mua được sản phẩm rẻ hơn ngoài chợ hay trong siêu thị (giá dưa hấu bán tại một cửa hàng ở phố Trần Cung, Hà Nội, sáng 10/4, là 15.000 đồng/kg).

Thế nhưng nhìn từ khía cạnh kinh tế, thì việc bán dưa hấu "không lấy lãi" không đem lại hiệu quả thực chất khi rất nhiều chi phí vô hình và hữu hình đã không được tính vào giá thành. Trong khi giá bán của người trồng dưa cũng chỉ ở mức 1.000-2.000 đồng/kg thay vì 5.000-7.000 đồng/kg thời điểm đầu vụ.

Và đáng suy ngẫm hơn nữa, người tiêu dùng không thể thường xuyên mua dưa hấu, hành, tỏi, vải thiều hay một loại nông sản nào đó chỉ bởi vì những lời kêu gọi từ thiện, khi hoàn toàn có thể được cung cấp những sản phẩm đã được kiểm tra kỹ lưỡng, đảm bảo của những nhà phân phối chuyên nghiệp.

Xét đến cùng việc tiêu thụ bất kỳ loại hàng hóa nào, mà ở trường hợp này là dưa hấu, cũng cần tuân theo quy luật thị trường để sản xuất loại hàng hóa và dịch vụ ở mức như xã hội mong muốn. Và trong câu chuyện “dưa hấu thiện nguyện”, việc bán dưa không lấy lãi không phải là giải pháp, càng không thể thay thế cho chính sách.

Nhiều người mong mỏi về chuỗi cung ứng hàng hoá (từ người sản xuất, các DN phân phối và đến tay người tiêu dùng), cũng phải giảm tối đa các khâu trung gian, thương lái. Đó là vấn đề đặt ra từ cuộc sống, bên cạnh việc cung cấp thông tin thị trường, việc định hướng nông dân trồng cây gì, việc cảnh báo sản xuất theo tâm lý đám đông đang rất cần câu trả lời từ các cơ quan được nhà nước giao phó trách nhiệm.

Công Việt