Thanh tra xong, cơ quan thuế cấm DN "cầu cứu" tư vấn

Lãnh đạo một doanh nghiệp trực tiếp trao đổi với lãnh đạo Bộ Tài chính tại lễ công bố-Ảnh VGP

Câu chuyện hiếm gặp nhưng  khá điển hình về mối quan hệ giữa cơ quan thuế với các doanh nghiệp đã được chính Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn kể lại trước đông đảo các đại biểu dự lễ công bố kết quả khảo sát đánh giá cải cách thủ tục hành chính thuế - mức độ hài lòng của doanh nghiệp năm 2014.

“Cơ quan thuế đó không cho doanh nghiệp mời Big Four (tức 4 hãng tư vấn lớn nhất), còn ra hẳn văn bản yêu cầu. Thậm chí họ còn gây sức ép với cả Bộ Tài chính, nói rằng Bộ không được bao che cho hành vi trốn thuế. Vậy quan điểm của Bộ là gì? Xin lỗi, người phạm tội ra tòa còn có luật sư bào chữa, tại sao doanh nghiệp không có quyền mời tư vấn, trong khi họ là người yếu thế hơn so với cơ quan thuế?”, Thứ trưởng thẳng thắn.

Thực tế cho thấy, cách tiếp cận vấn đề của Bộ Tài chính đã khiến cộng đồng doanh nghiệp có đánh giá hết sức tích cực về cải cách thủ tục hành chính thuế thời gian qua.

Theo kết quả khảo sát được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố sáng 11/8, nhìn một cách tổng quát nhất, chỉ số đánh gía sự hài lòng của doanh nghiệp đối với cải cách thủ tục hành chính thuế năm 2014 đạt 7,11 theo thang điểm 10, hay trên 71% theo thang điểm 100.

Đánh giá tác động của những thay đổi pháp luật thuế trong 5 năm qua đối với môi trường kinh doanh, 92% doanh nghiệp cho biết pháp luật thuế có sự chuyển biến tích cực. Thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp là 2 sắc thuế mà tỷ lệ doanh nghiệp nhận định có sự thay đổi tích cực và giảm thời gian thực hiện cho doanh nghiệp nhiều nhất.

Trước đó một ngày, tại cuộc họp báo chiều 10/8, ngành Thuế cũng khẳng định tới nay đã giảm được 420 giờ trong số 537 giờ nộp thuế, đạt và vượt mục tiêu mà Nghị quyết 19 của Chính phủ đặt ra về việc giảm số giờ nộp thuế xuống dưới 121,1 giờ trong năm 2015.

Ngành Thuế sẽ “cán đích” đầu tiên

Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, thì cộng đồng doanh nghiệp đã “trao bông hồng” cho ngành Thuế cho những nỗ lực thời gian qua của ngành. Điểm số 7/10 là mức cao nhất so với các cuộc điều tra xã hội học mà VCCI tiến hành về cảm nhận của doanh nghiệp khi đánh giá các cơ quan chính quyền trong việc phục vụ người dân.

“Đây là một kết quả khó có thể ngờ ở thời điểm một vài năm trước, khi thuế vẫn được đánh giá là lĩnh vực phiền phức cho doanh nghiệp đứng thứ 2 ở Việt Nam, chỉ sau đất đai – tài nguyên – môi trường. Có thiên vị không? Tôi nghĩ rằng các doanh nghiệp luôn rất công tâm. Dù còn rất nhiều việc phải làm, nhưng tôi tin chắc rằng với quyết tâm cao, ngành Thuế sẽ giữ được vai trò dẫn đầu trong quá trình cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam. Thuế sẽ là ngành đầu tiên đạt mục tiêu của Nghị quyết 19”, ông Lộc nói.

Cùng quan điểm này, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho rằng điểm 7 đã phản ánh chính xác những nỗ lực thời gian qua của ngành Thuế.

“Yếu tố quyết định thành công của ngành Thuế trong cải cách là quyết tâm triển khai. Tôi còn nhớ tại buổi đối thoại năm ngoái, tôi đưa ra 17 điểm kiến nghị thì 13 điểm được tiếp thu, sửa đổi ngay, những điểm còn lại được sửa đổi sau đó. Và khi sửa đổi, thì thay vì thực hiện từ 1/10/2014, Bộ quyết định có hiệu lực ngay từ 1/9, đó là điều rất bất ngờ”, bà Cúc giải thích và đưa ra một ví dụ.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hội tư vấn thuế cũng chỉ ra hàng loạt vấn đề cần tiếp tục cải cách, như hóa đơn chứng từ vẫn quá phức tạp, Việt Nam vẫn “sùng bái” hóa đơn, gây khó cho doanh nghiệp trong khi các nước đã chuyển sang quản lý theo luồng tiền… Ngành Thuế cũng cần tăng cường ứng dụng CNTT, giảm tiếp xúc giữa người nộp thuế và cán bộ thuế để giảm tiêu cực…

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn chia sẻ rằng “bí quyết” của ngành Thuế là thực hiện theo đúng tinh thần của Nghị quyết 19, đó là theo các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế. Chẳng hạn, trước doanh nghiệp phải khai 12 lần mỗi năm thuế VAT, trong khi thế giới chỉ 3 lần, ngành Thuế sửa còn 3 lần. Hoặc mẫu tờ khai thì làm sao để đơn giản nhất, ta xem các nước ASEAN-4 làm thế nào để bỏ bớt nội dung phải khai. Hay ứng dụng CNTT, triển khai đi thẳng vào mức độ 4, tức là kê khai và nộp thuế đều qua mạng…

Vẫn có 1/3 doanh nghiệp “đi đêm” với cán bộ thuế

Kết quả khảo sát cho thấy việc tiếp cận thông tin thuế tại cơ quan thuế được doanh nghiệp đánh gía tương đối khả quan, khi 58% doanh nghiệp cho rằng các thông tin về thủ tục hành chính thuế là đơn giản và dễ hiểu.

Về thực hiện các TTHC thuế, gần một nửa các doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết từng gặp phiền hà trong thực hiện TTHC thuế (49%). Hai nhóm thủ tục mà doanh nghiệp đang gặp phiền hà lớn nhất, đó là đăng ký thuế/thay đổi thông tin đăng ký thuế và khai thuế.

Về công tác thanh, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, trung bình có 52% các doanh nghiệp tham gia khảo sát có tiếp đón thanh kiểm tra thuế trong năm 2014. 90% doanh nghiệp có đón tiếp đoàn thanh kiểm tra thuế đồng ý với nhận định rằng thời gian thanh kiểm tra đúng với thời gian trong quyết định thanh, kiểm tra đã ban hành. Tuy nhiên, công tác thanh kiểm tra thuế doanh nghiệp cũng cần cải thiện, khi có 26% doanh nghiệp cho biết nội dung thanh, kiểm tra thuế còn trùng lặp.

Về sự phục vụ của công chức thuế, hơn một nửa doanh nghiệp đồng ý cho rằng công chức thuế có thái độ giao tiếp lịch sự, đúng mực, tôn trọng doanh nghiệp; cũng như có chuyên môn nghiệp vụ tốt trong kê khai, quyết toán thuế.

Tuy nhiên, vẫn có 32% các doanh nghiệp cho biết họ phải chi trả chi phí không chính thức cho cán bộ thuế. Khoảng 40% doanh nghiệp cho rằng sẽ bị phân biệt đối xử nếu không chi trả chi phí không chính thức.

Hà Chính