Vẫn không vừa lòng chuyện ký quỹ

Theo Luật Bảo vệ môi trường, việc nhập khẩu phế liệu phải kỹ quỹ bảo đảm

Trên thực tế, mức tối đa 20% như quy định hiện hành tại Nghị định 38/2015/CP-NĐ đã thấp hơn rất nhiều so với mức cao nhất lên đến 80% như dự thảo trước đây. Đây là kết quả của việc Bộ TNMT – cơ quan soạn thảo Nghị định - tiếp thu ý kiến của doanh nghiệp.

Theo Bộ TNMT, việc ký quỹ là để bảo đảm tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu chịu trách nhiệm xử lý rủi ro, nguy cơ ô nhiễm môi trường có thể phát sinh từ lô hàng phế liệu nhập khẩu. Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 yêu cầu các tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu phải thực hiện ký quỹ theo quy định của Chính phủ.

Thế nhưng, dường như cơ quan quản lý và doanh nghiệp vẫn chưa tìm được điểm chung, một mức ký quỹ bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ môi trường với lợi ích kinh doanh. Không ít ý kiến trên báo chí vẫn cho rằng, mức ký quỹ như trên là quá cao, gây khó khăn tài chính cho doanh nghiệp vì nguồn vốn sản xuất vô tình bị đóng băng.

Ông Nguyễn Văn Sưa - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết năm 2014, các doanh nghiệp phải nhập khẩu 3,4 triệu tấn thép phế liệu, tương ứng với khoảng 900 triệu USD. Nếu phải ký quỹ bảo vệ môi trường thì các doanh nghiệp phải bỏ ra ít nhất 200 triệu USD để ký quỹ - một con số không hề nhỏ.

Còn theo ông Đỗ Duy Thái – Tổng Giám đốc Công ty Thép Việt (Pomina), do đặc thù của ngành sản xuất thép là quay vòng vốn chậm, để có số tiền ký quỹ 20% hầu như doanh nghiệp nào cũng phải đi vay ngân hàng với lãi suất cao. Trong khi để xây dựng được một nhà máy luyện thép cần số vốn lớn, tới hàng trăm trăm triệu USD, thậm chí hàng tỷ USD

Theo ông Thái, từ quý I năm nay, giá thép phế liệu nhập khẩu từ Trung Quốc đã tăng 30% so với cùng kỳ năm ngoái, cộng thêm việc ký quỹ 20% sẽ làm cho giá thành sản phẩm tăng cao, giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ngay trên chính thị trường nội địa chứ đừng nói tới xuất khẩu.

Do đó, các doanh nghiệp ngành thép kiến nghị Chính phủ cân nhắc giảm mức ký quỹ xuống thấp hơn, hoặc bỏ các quy định này.

Ông Trần Hoàng Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Nhựa TP Hồ Chí Minh cũng cho biết, rất nhiều doanh nghiệp bức xúc vì cho rằng việc ký quỹ sẽ đóng băng nguồn vốn của doanh nghiệp. Phần lớn vốn hoạt động của doanh nghiệp vay từ ngân hàng, lãi suất trung bình khoảng 7%. Việc đóng băng đồng vốn sẽ gây khó cho doanh nghiệp quay vòng vốn vay.

Ông Phạm Thanh Tùy, Giám đốc quản lý dự án Công ty TNHH Bao bì Giấy Newtoyo cho biết, 70% nguồn nguyên liệu sản xuất của công ty là nhập khẩu, tỷ lệ ký quỹ 20% là quá lớn. Hiện với các doanh nghiệp nói chung, vốn hoạt động sản xuất đã không nhiều, lại phải vay ngân hàng nên việc ký quỹ thế chấp không khác gì làm tê liệt nguồn vốn quay vòng của doanh nghiệp

Ông Trần Minh Chí, nguyên Viện trưởng Viện Kỹ thuật nhiệt đới và Bảo vệ môi trường thì kiến nghị, không nên những doanh nghiệp hoạt động tốt với những doanh nghiệp hoạt động không tốt, bằng cách buộc tất cả các doanh nghiệp ký quỹ từ 10% - 20% trên tổng giá trị một lô hàng. Điều này có nghĩa là nên chăng, nhà nước áp dụng quản lý rủi ro, áp mức ký quỹ cao với những doanh nghiệp đã có “tiền lệ” vi phạm và mức thấp hơn với những doanh nghiệp chấp hành tốt.

Chưa hết, theo ông Chí, ký quỹ thì dễ nhưng những thủ tục liên quan để có thể lấy được tiền ký quỹ ra chưa chắc dễ. Để nhận lại được số tiền ký thác, doanh nghiệp phải có văn bản đề nghị của doanh nghiệp nhập khẩu kèm theo bản sao chứng thực của tờ khai hải quan có đóng dấu xác nhận thông quan hoặc bản sao chứng thực của tờ khai hải quan có đóng dấu xác nhận đã tái xuất phế liệu. Điều này khiến cho quay vòng vốn doanh nghiệp càng chậm.

 Thành Đạt