Xã hội hoá đăng kiểm: Sẽ loại trừ được tiêu cực

Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Trần Kỳ Hình cho biết, việc xã hội hóa công tác đăng kiểm xe cơ giới bắt đầu thực hiện từ năm 2005.

Hoàn tất cổ phần hóa trong năm nay

Từ năm 2005, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã xây dựng quy hoạch các trung tâm đăng kiểm trình Bộ GTVT phê duyệt; hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện theo quy hoạch. Đến nay đã có 33 trung tâm xã hội hóa đang hoạt động và 22 trung tâm đang xây dựng và sẽ đi vào hoạt động trong năm 2015.

Hiện tại, các Sở GTVT đang xây dựng lộ trình xã hội hóa 57 trung tâm trực thuộc địa phương quản lý. Ngoài ra, Cục Đăng kiểm cũng đã lên kế hoạch xã hội hóa 4 trung tâm trực thuộc Cục này. Trong đó, 4 trung tâm thuộc Cục Đăng kiểm hiện đang có khoảng 100 lao động, số tiền thu từ phí đăng kiểm năm 2014 là 33 tỷ đồng.

Hiện nay, trên cả nước có 94 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới, trong đó 57 trung tâm thuộc các Sở GTVT, 4 trung tâm thuộc Cục Đăng kiểm Việt Nam, 33 trung tâm đăng kiểm xã hội hóa với tổng cộng 232 dây chuyền kiểm định cơ giới hóa đang hoạt động.

Dự kiến trong năm 2015, Bộ GTVT sẽ hoàn tất cổ phần hóa, để tư nhân tham gia toàn bộ vào lĩnh vực đăng kiểm.

Đăng kiểm viên "dính" tiêu cực

Lâu nay, đăng kiểm là một trong những lĩnh vực tồn tại nhiều tiêu cực của ngành Giao thông. Các hành vi vi phạm của nhân viên thực hiện đăng kiểm là: Cố tình bỏ qua công đoạn; nhận “bồi dưỡng” của lái xe để bỏ qua lỗi mất an toàn của phương tiện…

Trong năm 2014, hàng loạt đăng kiểm viên đã bị Cục Đăng kiểm Việt Nam tạm đình chỉ công tác từ 1-6 tháng, có trung tâm đăng kiểm đã bị dừng hoạt động...

Trước tình hình đó, ngày 12/4/2014, Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị 08/CT-TTg về các giải pháp cấp bách để nâng cao chất lượng và chống tiêu cực trong công tác đăng kiểm giao thông vận tải. Thủ tướng yêu cầu Bộ GTVT kiểm tra toàn diện tất cả các đơn vị đăng kiểm trong cả nước, chấn chỉnh những hạn chế cả về trang thiết bị, tổ chức thực hiện, trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ.

Đặc biệt, cần có biện pháp hiệu quả để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các sai phạm của trung tâm đăng kiểm, đăng kiểm viên, nhân viên nghiệp vụ đăng kiểm trong thực thi nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết đình chỉ hoạt động của các trung tâm đăng kiểm không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực hoặc có vi phạm nghiêm trọng trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ.

Đầu tháng 4/2015, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Minh Cương phúc tra đột xuất Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 88-02D, trực thuộc Công ty TNHH Minh Tâm (Vĩnh Phúc) đối với 3 xe ô tô vừa được cấp chứng nhận đủ điều kiện an toàn lưu thông. Kết quả cho thấy, 1 xe không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật của 3/5 công đoạn kiểm tra; 2 xe không đạt 2/5 công đoạn. Ngay sau đó, 4 nhân viên của trạm này đã bị tạm đình chỉ, trạm đăng kiểm 88-02D cũng phải tạm dừng hoạt động cho đến khi có đủ nhân viên theo quy định.

Xã hội hóa hoạt động đăng kiểm: Nên và không nên?

Hiện, cả nước có 9 trung tâm đăng kiểm cổ phần hóa thành doanh nghiệp thì có đơn vị phải tạm dừng hoạt động vì thiếu đăng kiểm viên, có đơn vị hoạt động không mấy hiệu quả.

Một số mô hình trung tâm đăng kiểm xã hội hóa thí điểm theo hình thức Công ty TNHH MTV tại Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Đắk Nông và Hà Tĩnh đều hoạt động trong tình trạng “thu vừa đủ chi”.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho hay, mặc dù từ năm 2005 đã thực hiện xã hội hóa lĩnh vực đăng kiểm nhưng đến nay, Cục Đăng kiểm vẫn chưa có đánh giá, so sánh hiệu quả và chất lượng hoạt động đăng kiểm giữa các trung tâm xã hội hóa và trung tâm đang do Nhà nước quản lý, đặc biệt là so sánh về mức phí dịch vụ giữa 2 loại hình đăng kiểm này.

Còn Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu cho rằng, hoạt động đăng kiểm là hoạt động đòi hỏi phải thực hiện kiểm tra nghiêm ngặt về an ninh, an toàn phương tiện, bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn tính mạng con người và tài sản khi tham gia giao thông, không vì mục tiêu lợi nhuận.

Vì vậy, việc cổ phần hóa các trung tâm đăng kiểm cần phải được cân nhắc và thực hiện thận trọng. Bộ Tài chính đề nghị có thể cổ phần hóa một hoặc hai trung tâm làm thí điểm, trước khi cổ phần hóa đồng loạt.

Còn ông Nguyễn Hữu Trí, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng, xã hội hóa đăng kiểm là cần thiết, Nhà nước đỡ một gánh nặng đầu tư vào lĩnh vực đăng kiểm. Theo tính toán, để đầu tư một trung tâm đăng kiểm, chưa kể tiền thuê đất chi phí cũng lên tới khoảng 20 tỷ đồng.

Hơn nữa, thái độ và cung cách phục vụ của các trung tâm tư nhân khiến tâm lý của lái xe khi đưa xe đến “khám” cũng thoải mái hơn.

Phan Trang