(Chinhphu.vn) - Tại hội nghị tổng kết 1 năm thực hiện Nghị quyết 77/NQ-CP của Chính phủ về thí điểm tự chủ ĐH, ngày 18/3, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: Các trường ĐH tự chủ được giao nhiều quyền hơn nhưng đi kèm với đó là trách nhiệm phải giải trình minh bạch, công khai.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trao đổi với các đại biểu dự hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện thí điểm tự chủ ĐH theo Nghị quyết 77. Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Theo báo cáo do Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga trình bày, sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 77, các trường ĐH đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong tự chủ về đào tạo và nghiên cứu khoa học; tài chính; tổ chức bộ máy, cán bộ.

Nhiều trường đã đổi mới chương trình, mô hình đào tạo, mở các chuyên ngành mới, nâng cao chất lượng giảng dạy, và từng bước tự chủ trong xây dựng phương án tuyển sinh; liên kết đào tạo với các cơ sở trong và ngoài nước. Hoạt động nghiên cứu khoa học được đẩy mạnh theo hướng liên kết, chuyển giao công nghệ, đặc biệt là liên kết với các DN để tạo ra giá trị thực tiễn đối với các công trình nghiên cứu khoa học.

Trong công tác tổ chức bộ máy, đã có 7/13 trường ĐH tự chủ thành lập hội đồng trường theo quy định. Các trường đã bước đầu tổ chức lại bộ máy tinh giản, gọn nhẹ, hiệu quả, thu hút giảng viên, chuyên gia giỏi tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Cùng với đó, tự chủ tài chính giúp các trường cân đối nguồn thu-chi, thu nhập của cán bộ, giáo viên tăng lên, hỗ trợ sinh viên nhiều hơn, cơ sở vật chất được tăng cường, điều kiện học tập và chất lượng đào tạo được cải thiện.

Từ những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đề nghị lãnh đạo các trường ĐH, các bộ ngành cởi mở, thẳng thắn trao đổi, làm rõ nguyên nhân và có giải pháp cụ thể để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thí điểm tự chủ ĐH 1 năm vừa qua.

“Tôi đề nghị các trường, các bộ không nêu chung chung mà giải quyết cụ thể từng kiến nghị”, Phó Thủ tướng nói.

Đã có 11 kiến nghị được các trường ĐH nêu lên từ xác định chỉ tiêu, phương án tuyển sinh, mở mã ngành đến đề xuất áp dụng cơ chế thu-chi, sử dụng các nguồn vốn, kinh phí giống như DN; vướng mắc, khó khăn khi thành lập và vận hành hoạt động của hội đồng trường trong mối quan hệ với Đảng ủy, cơ quan chủ quản khi quyết định bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo trường và các chức danh khác...

Đại diện của Bộ Tài chính, Bộ GD&ĐT cùng các bộ, ngành liên quan giải đáp, tháo gỡ từng vấn đề mà các trường ĐH đặt ra và có cam kết thời hạn cụ thể để ban hành các văn bản còn thiếu trong thời gian sớm nhất.

Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Lắng nghe các ý kiến tại hội nghị, dù đã kéo dài đến tận 1 giờ chiều, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng sau 1 năm, phần lớn các trường ĐH vẫn chưa dùng hết quyền tự chủ của mình, chưa chủ động nắm bắt về nhiều chính sách đã được sửa đổi thông thoáng hơn. Đó là lý do nhiều vướng mắc trong tự chủ về đào tạo, nghiên cứu khoa học được các trường đề cập trên thực tế cơ bản đã được tháo gỡ qua giải đáp của các bộ, ngành.

Về tự chủ tài chính, mong muốn nhà nước tiếp tục có cơ chế hỗ trợ về tín dụng, đầu tư cho nghiên cứu khoa học của các trường đã được ghi nhận như khẳng định của Phó Thủ tướng: Tự chủ không có nghĩa Nhà nước không đầu tư cho giáo dục ĐH mà là thay đổi phương thức đầu tư. Ví dụ, trước đây ngân sách cấp theo định mức, chỉ tiêu thì nay các trường ĐH được đặt hàng đào tạo nhân lực cho các ngành nghề, vùng miền hay thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cụ thể; có học bổng để không làm giảm cơ hội tiếp giáo dục của con em nhà nghèo.

Liên quan hoạt động của hội đồng trường  Phó Thủ tướng cho rằng khi giao tự chủ cho các trường ĐH thì vai trò bộ chủ quản sẽ bớt đi và phải tăng quyền quản lý cũng như trách nhiệm giải trình trong trường bằng cơ chế hội đồng trường. Việc mới có 7/13 trường ĐH tự chủ thành lập hội đồng trường nhưng đa phần hoạt động chưa tương xứng, điều này có trách nhiệm của bộ chủ quản và các trường.

“Thời gian tới cần phải kiện toàn các hội đồng trường, phân định rõ trách nhiệm hội đồng trường với hiệu trưởng, ban giám hiệu trong phương hướng phát triển, đầu tư, bổ nhiệm nhân sự, cơ chế kiểm soát. Các bộ chủ quản cần tập trung xem xét kỹ lưỡng nhân sự để bầu hội đồng trường khóa đầu tiên và chỉ làm công tác phê chuẩn chức danh hiệu trưởng sau khi đã được hội đồng trường bầu theo đúng quy định”.

“Sau hội nghị này, chúng ta sẽ báo cáo với Chính phủ để đánh giá về thực hiện thí điểm tự chủ ĐH. Đây là con đường tất yếu chúng ta làm, dù không vội vàng nhưng cần khẩn trương, quyết liệt với quan điểm lớn nhất là nâng cao chất lượng đào tạo ĐH. Tự chủ sẽ phải là yêu cầu bắt buộc với tất cả các trường ĐH do đó chúng ta phải làm rõ hết những điểm còn vướng mắc để tháo gỡ. Trong đó yếu tố con người rất quan trọng, phải có sự thúc đẩy, hợp tác từ 2 phía: các trường và Bộ GD&ĐT”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đình Nam