Doanh nghiệp phản ứng Thông tư 37

Bà Đặng Phương Dung-Ảnh seatimes.com.vn

Như Diễn đàn Cạnh tranh Quốc gia đã phản ánh, sau nhiều lần doanh nghiệp kiến nghị và Chính phủ yêu cầu sửa đổi, Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 37/2015/TT-BCT thay thế Thông tư số 32/2009/TT-BCT quy định tạm thời về giới hạn cho phép đối với hàm lượng formaldehyt với sản phẩm dệt may.

Tuy nhiên, các ý kiến chuyên gia cho rằng Thông tư mới này không giải quyết được các vướng mắc của doanh nghiệp và không đáp ứng được yêu cầu sửa đổi mà Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 19.

Trao đổi với Diễn đàn Cạnh tranh Quốc gia, bà Đặng Phương Dung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết trong tháng 9 vừa qua, tại buổi hội thảo cuối cùng về dự thảo Thông tư, các doanh nghiệp đã kiến nghị Bộ Công Thương chưa nên ban hành ngay, bởi còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết.

“Thế nhưng cuối cùng thì đến cuối tháng 10 vừa qua, Thông tư mới vẫn được ban hành, trong khi chung tôi chưa kịp biết dự thảo cuối cùng là như thế nào”, bà Dung nói.

Vậy những vướng mắc cụ thể là gì, thưa bà?

Bà Đặng Phương Dung: Vấn đề thứ nhất mà doanh nghiệp phản ánh là việc các mặt hàng doanh nghiệp nhận gia công, sản xuất xuất khẩu cũng sẽ bị kiểm tra hồ sơ, giấy tờ. Đây thậm chí là một điểm lùi so với Thông tư 32 cũ. Lẽ ra chỉ nên kiểm tra với hàng tiêu thụ nội địa để bảo vệ người tiêu dùng, còn các loại hình khác thì doanh nghiệp khai báo, tự chịu trách nhiệm.

Hơn nữa, Thông tư không nói rõ là cơ quan nào sẽ kiểm tra hồ sơ; nếu giao cho cơ quan kiểm tra chất lượng để xác định loại hình xuất nhập khẩu thì sẽ không chuẩn bằng cơ quan hải quan kiểm tra.

Thực tế lâu nay, việc kiểm tra hồ sơ là do hải quan thực hiện. Loại hình gia công hay sản xuất xuất khẩu đã có ký hiệu trên tờ khai hải quan, Hải quan chỉ nhìn sẽ biết ngay trường hợp nào tiêu thụ nội địa phải kiểm tra forrmaldehyt, trường hợp nào không phải kiểm tra. Vấn đề là khi hải quan kiểm tra hồ sơ, nếu lô hàng trước đây là luồng xanh và được tự động thông quan, thì nay tất cả các lô hàng sẽ bị chuyển sang luồng vàng. Điều này đương nhiên làm tăng thời gian chờ đợi, chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.

Vấn đề lớn thứ hai, Bộ Công Thương nói rằng Thông tư mới có nhiều điểm ưu việt hơn, điều đó đúng, nhưng quy định lại không rõ. Ví dụ, mục tiêu giảm kiểm tra là rất lớn và Thông tư có quy định, nếu sản phẩm dệt may nhập khẩu cùng một mặt hàng, mã hàng do cùng một nhà sản xuất cung cấp, sau 3 lần kiểm tra chất lượng liên tiếp các lô hàng đều đáp ứng yêu cầu, thì sẽ được kiểm tra giảm.

Thế nhưng Thông tư không nói rõ giảm là thế nào, giảm bao nhiêu lần, bao lâu, rất khó thực hiện. Rồi quy định cùng một mặt hàng, Bộ giải thích thế nào về tiêu chí “cùng một mặt hàng”, tổ chức nào sẽ đứng ra phân định là cùng một mặt hàng? Cả khái niệm “vải bán thành phẩm” cũng không rõ là thế nào, doanh nghiệp lại phải đi trình với Bộ Công Thương hay với cơ quan nào?

Như vậy, việc thực hiện Thông tư sẽ vẫn khiến doanh nghiệp gặp khó?

Bà Đặng Phương Dung: Nhiều doanh nghiệp phản ứng rằng văn bản này rất khó thực hiện và chắc chắn sẽ có vướng mắc. Mới chỉ nghiên cứu văn bản mà chúng tôi đã nhận thấy những vướng mắc đó, vậy thì khi triển khai thực tế từ 15/12 tới đây sẽ còn vướng thế nào? Liệu Bộ Công Thương có đưa ra các văn bản bổ sung, hướng dẫn thực hiện Thông tư này không? Hơn nữa, bảo vệ người tiêu dùng khỏi formaldehyt là cần thiết, nhưng chỉ có siết khâu nhập khẩu là chưa đủ, còn sản xuất nội địa hiện nay đang hoàn toàn bị bỏ ngỏ, vậy thì siết chặt khâu nhập khẩu cũng không có nhiều ý nghĩa.

Tôi cho rằng nhiều Bộ đang tích cực, nỗ lực cải cách theo yêu cầu của Chính phủ, nhưng cũng có những văn bản làm chậm quá trình đổi mới, đơn giản thủ tục và rút ngắn thời gian cho doanh nghiệp.

Xin trân trọng cám ơn bà!

Hà Chính (thực hiện)