Đối thoại trực tiếp với DN sau chỉ đạo của Phó Thủ tướng

Ảnh minh họa

Hiện việc kiểm dịch thực vật được thực hiện theo quy định của Thông tư 30/2014/TT-BNNPTNT.

Những bất cập trong quy định về kiểm dịch đã được phản ánh tại các cuộc họp gần đây của các cơ quan chức năng nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp cho biết dù nhiều nước nhập khẩu không yêu cầu kiểm dịch với một số mặt hàng, nhưng Việt Nam vẫn cứ kiểm dịch, nhiều cơ quan trong nước vẫn đòi hỏi các giấy tờ này mới cho xuất khẩu. Doanh nghiệp cho rằng đây là quy định “tự mình trói mình”.

Trước yêu cầu của Phó Thủ tướng, ông Nguyễn Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NNPTNT) cho biết sẽ xem xét kỹ lại việc thực hiện Thông tư 30 cũng như Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật. Nếu bất cập thực sự cho doanh nghiệp và không cần thiết thì sẽ các cơ quan chức năng sẽ phải sửa đổi. Việc xây dựng và thi hành luật cũng dựa trên tinh thần bảo vệ sức khỏe của cộng đồng, đảm bảo hệ sinh thái và đáp ứng hoạt động thương mại lành mạnh của doanh nghiệp.

Ông cũng cho biết trong ngày 26/5, Cục sẽ tổ chức đối thoại trực tiếp với tất cả những doanh nghiệp gặp vướng mắc trong việc thực hiện Thông tư 30 thời gian qua.

“Trần tình” về lý do thực hiện quy định “dù nước nhập khẩu không yêu cầu nhưng Việt Nam vẫn kiểm dịch”, ông Nguyễn Xuân Hồng cho biết tuy nhiều nước không yêu cầu xuất trình giấy kiểm dịch thực vật ở nơi xuất hàng nhưng khi vào thị trường, hậu kiểm phát hiện nguy cơ gây hại họ vẫn truy xuất và trả lô hàng về nước.

Điển hình là thị trường EU, họ sẽ kiểm dịch các sản phẩm trên thị trường và có đánh giá chung về nước xuất khẩu. Sau một số lần nhất định phát hiện nguy cơ gây hại, trục xuất lô hàng, họ sẽ ra lệnh cấm nhập với toàn thị trường đó. Như vậy, “sơ xuất” của một vài doanh nghiệp có thể gây hại đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp của nước XK hàng hóa vào EU.

Ông Hoàng Trung, Cục phó Cục Bảo vệ thực vật giải thích rõ hơn, nhiều nước vẫn cho nhập cảng nhưng thống kiểm dịch thực vật của họ đều tick vào các lô hàng là có giấy kiểm dịch thực vật hay không. Các quốc gia có nhiều lô hàng bị tick là không có giấy sẽ được đánh giá là có hệ thống kiểm dịch thực vật thiếu hiệu quả và buông lỏng, chứng tỏ phẩm cấp hàng hóa cũng không cao.

Nói cách khác, theo Cục Bảo vệ thực vật, các nước vẫn có yêu cầu kiểm dịch thực vật, vấn đề chỉ là cách thức kiểm tra, cách hiểu “nhiều nước nhập khẩu không yêu cầu kiểm dịch” là không thật chính xác.

Theo ông Trung, từ ngày 1/5/2015 Việt Nam sẽ thực hiện Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật mới, trong đó yêu cầu toàn bộ hàng hóa có chứa những vật thể được quy định trong Thông tư 30 đều phải thực hiện kiểm dịch thực vật, cho dù phía bạn hàng có yêu cầu hay không.

Theo ông Trung, có nhiều lý do để luật quy định như vậy, ngoài nguyên nhân đã nói ở trên. Trước đây thực hiện Pháp lệnh về kiểm dịch thực vật năm 2003 cũng trên tinh thần kiểm dịch theo yêu cầu của khách hàng. Nhưng cũng có nhiều trường hợp khi hàng cập cảng nước bạn rồi, họ lại yêu cầu có giấy mới cho vào cảng, đến lúc đó doanh nghiệp lại yêu cầu có giấy.

Tuy nhiên, ông Trung cũng khẳng định Cục luôn sẵn sàng lắng nghe và tìm cách giải quyết các vướng mắc cho doanh nghiệp cho phù hợp tình hình thực tế.

“Điển hình như vấn đề của cà phê, chính tay tôi ký văn bản với ngành Hải quan để doanh nghiệp có thể nộp chậm giấy kiểm dịch thực vật sau 10 ngày hàng đã rời bến. Chúng tôi chỉ kiểm tra 100% những lô hàng có nguy cơ cao, nhưng chỉ sau 2 lô mà đạt yêu cầu thì việc kiểm dịch sẽ thưa dần ra, chỉ mang tính xác suất rất nhỏ”, ông Trung khẳng định.

Ngoài ra, theo ông Trung, có một thực tế là nhiều doanh nghiệp không tự làm thủ tục mà thuê dịch vụ, và chính các công ty dịch vụ này nhiều khi “vẽ” ra những yêu cầu mà pháp luật không quy định để moi tiền doanh nghiệp.

Đỗ Hương