Duy trì cao trào cải cách

Bà Nguyễn Minh Thảo tại hội thảo về 6 tháng triển khai Nghị quyết 19 năm 2015 của Chính phủ-Ảnh CIEM

Ngân hàng thế giới (WB) vừa công bố báo cáo Doing Business về môi trường kinh doanh toàn cầu năm 2016. Theo đó Việt Nam đứng thứ vị trí 90/189 nền kinh tế được khảo sát, tăng 3 bậc so với xếp hạng năm trước.

Trong số 10 chỉ số của môi trường kinh doanh, WB ghi nhận những nỗ lực cải cách của Việt Nam trên 5 lĩnh vực gồm tiếp cận điện năng (tăng 22 bậc), tiếp cận tín dụng (tăng 8 bậc), giải quyết phá sản doanh nghiệp (tăng 2 bậc), khởi sự kinh doanh (tăng 6 bậc) và nộp thuế (tăng 4 bậc).

Bà Nguyễn Minh Thảo, Phó Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương-cơ quan thường trực giúp Bộ KHĐT theo dõi, đôn đốc triển khai Nghị quyết 19 của Chính phủ) – cho biết, báo cáo của WB cũng không phải đã ghi nhận hết những cải cách của Việt Nam trong năm 2015.

Nguyên nhân là do thời điểm kết thúc điều tra của WB là 31/5/2015, trong khi nhiều chính sách lại có hiệu lực sau thời điểm này hoặc đã có hiệu lực nhưng đến thời điểm đó vẫn chưa có kết quả rõ ràng. Mặt khác, chính sách tốt nhưng thực tiễn nhiều khi chưa đi theo đồng bộ khiến mức cải thiện dù được ghi nhận song không nhiều như mong đợi.

“Chúng ta đã có hai Nghị quyết 19/NQ-CP năm 2014 và 2015, nhưng Nghị quyết 19 năm 2014 mới chỉ có sự vào cuộc của một số Bộ như Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong khi nhiều Bộ khác không coi đó là trọng tâm cần thực hiện. Sang năm 2015, các Bộ đã tích cực hơn trong thực hiện Nghị quyết 19, nhưng thời điểm điều tra của WB lại kết thúc vào 31/5 cho nên những thay đổi tích cực của các Bộ vẫn chưa được ghi nhận trong báo cáo năm nay”, bà Nguyễn Minh Thảo nhận định.

Một lý do khác là nhiều địa phương vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc cải thiện môi trường đầu tư, dẫn đến khoảng cách lớn giữa chính sách và thực thi.

Hơn nữa, “không chỉ Việt Nam mà các nước khác cũng cải cách, thậm chí cải cách mạnh hơn nên thứ hạng của Việt Nam không cải thiện nhiều” - bà Thảo nói với báo chí.

Ngay cả với chỉ số “đẹp” nhất của Việt Nam là cấp phép xây dựng (đứng thứ 12 thế giới) thì bà Nguyễn Minh Thảo cũng lưu ý, WB đã không tính hết đến yếu tố thực thi. Trong khi doanh nghiệp vẫn ca thán rất nhiều về các thủ tục cấp phép xây dựng của Việt Nam.

Bào Nguyễn Minh Thảo khẳng định chúng ta còn rất nhiều dư địa để thay đổi và cải cách, chẳng hạn chỉ số giao dịch thương mại qua biên giới. Thời gian tới, các bộ quản lý chuyên ngành cần tích cực phối hợp với ngành Hải quan để đơn giản hóa các thủ tục kiểm tra chuyên ngành bởi đây là điểm nghẽn dẫn tới thời gian thông quan dài, làm mất cơ hội của doanh nghiệp trong cạnh tranh quốc tế.

Theo bà Nguyễn Minh Thảo, trong thời gian tới, phải duy trì cao trào cải cách với động lực và nguồn cảm hứng mà hai Nghị quyết 19 của Chính phủ đã tạo ra.

“Không phải dừng lại đến đây mà phải tạo cảm hứng cho các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện cải cách. Chúng ta không được phép dừng lại mà phải tiếp tục duy trì thực hiện trong thời gian tới đây. Sắp tới, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương sẽ đi sâu vào từng lĩnh vực cụ thể, từng địa phương cụ thể, nhân rộng các địa phương, mô hình tốt. Hiện nay, doanh nghiệp đang rất tin vào công cuộc cải cách môi trường đầu tư, cho nên nhất định chúng ta phải làm bằng được để không mất đi lòng tin của doanh nghiệp”, bà Thảo cho biết.

Song song với việc thay đổi chính sách, các bộ, ngành, địa phương cần quan tâm đến việc thực thi. Thực thi là điều rất quan trọng, quyết định việc môi trường đầu tư có cải thiện hay không, bởi WB không chỉ ghi nhận sự thay đổi về mặt chính sách mà còn đo lường hiệu quả thực thi.

Thanh Hằng