“Một cửa, một điểm dừng” phát sinh vướng mắc

“Một cửa, một điểm dừng” là một trong những sáng kiến cải cách thủ tục hành chính mang tính đột phá do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đề xuất, lần đầu tiên được áp dụng thí điểm cho cặp cửa khẩu quốc tế này.

Theo thống kê từ Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo, Cục Hải quan Quảng Trị, tính từ ngày 25/12/2014, lực lượng Hải quan tại cặp cửa khẩu Lao Bảo - Densavan đã thực hiện 160 bộ tờ khai XNK, trong đó có 84 bộ tờ khai được thực hiện kiểm tra chung và 76 bộ tờ khai miễn kiểm tra. Các lực lượng chức năng đã thực hiện kiểm tra chung cho 1.132 tấn hàng hóa, với tổng kim ngạch đạt 684.008 USD.

Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo,  việc thực hiện mô hình này bước đầu cho thấy đã đem lại kết quả tích cực trong công tác cải cách thủ tục hành chính. Quá trình này giúp giảm chi phí, thời gian di chuyển của hành khách, phương tiện và hàng hóa, nhất là về hàng hóa do chỉ cần xuất trình và xếp dỡ một lần để phục vụ cho công tác kiểm tra, giám sát. Ngoài ra, mô hình còn góp phần minh bạch hóa hoạt động quản lý của các cơ quan chức năng, chống thất thu thuế, chống sách nhiễu, phiền hà.

Tuy vậy, từ thực tiễn tiến hành thủ tục XNK, XNC theo mô hình “Một cửa, một điểm dừng” đã phát sinh các vấn đề bất cập.

Trước hết và quan trọng nhất là các cơ quan chức năng hai bên chưa có một quy trình phối hợp kiểm tra, giám sát, kiểm soát thống nhất. Về phía Việt Nam, việc làm thủ tục XNK, XNC đối với hàng hóa, hành khách và phương tiện được thực hiện theo dây chuyền: Hải quan - Kiểm dịch - Biên phòng (luồng xuất) và Biên phòng - Kiểm dịch - Hải quan.

Về phía Lào, việc làm thủ tục XNK, XNC đối với hàng hóa, hành khách và phương tiện được thực hiện theo dây chuyền: Đối với phương tiện và hàng hóa: Kiểm dịch -Hải quan và đối với hành khách: Công an - Kiểm dịch (khi phát sinh dịch bệnh).

Như vậy, có thể thấy rằng, pháp luật Lào không quy định trách nhiệm tham gia kiểm soát phương tiện, hàng hóa XNK, XNC như ở Việt Nam. Từ sự không tương đồng trong công tác quản lý XNK, XNC nói trên đã dẫn đến sự lúng túng của các cơ quan chức năng khi phối hợp làm thủ tục XNK, XNC theo mô hình “Một cửa, một điểm dừng”.

Bên cạnh đó là sự không đồng bộ về cơ sở hạ tầng. Tại cửa khẩu Densavan, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, mặt bằng làm việc chật hẹp, việc bố trí phòng làm việc cho các cơ quan chức năng còn mang tính tạm thời, đã dẫn đến hiện tượng quá tải, ùn tắc trong thời gian cao điểm.

Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng Việt Nam đã tổ chức trao tặng một số máy móc, thiết bị cho Công an Lào trị giá 2,5 tỷ đồng để phục vụ cho việc triển khai mô hình kiểm tra “Một cửa, một điểm dừng”.

Dự kiến mô hình kiểm tra “Một cửa, một điểm dừng” chính thức vận hành vào đầu tháng 2/2015.

Thanh Hằng