Nới lỏng điều kiện nhập máy móc, thiết bị cũ

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8/2014, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ký Quyết định số 2279/QĐ-BKHCN ngày 29/8/2014 về việc ngưng hiệu lực thi hành đối với Thông tư số 20.

Các điều kiện đã “dễ chịu” hơn

Tại dự thảo Thông tư sửa đổi này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã “nới lỏng” thêm điều kiện chung nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Riêng mục “máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng cấm nhập khẩu” không có thay đổi so với Thông tư 20.

Dự thảo Thông tư quy định điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng phải có thời gian sử dụng không quá 10 năm (tăng thêm 5 năm so với Thông tư 20); và có chất lượng còn lại từ 70% trở lên (giảm 10% so với Thông tư 20). Các máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ này không nằm trong danh mục cấm nhập khẩu.

Theo ghi chú của Bộ Khoa học và Công nghệ, liên quan đến điều kiện này, Bộ Công Thương đề nghị chung 1 điều kiện là 10 năm sử dụng và còn 80% chất lượng; Cục Đăng kiểm đề xuất 15 năm và bỏ yêu cầu về chất lượng. Có 2/11 doanh nghiệp đề nghị giữ thời gian, bỏ chất lượng; 4/11 doanh nghiệp đề nghị bỏ thời gian, giữ chất lượng…

Giống Thông tư 20, dự thảo thông tư này cũng quy định các điều kiện khác nhau đối với một số nhóm máy móc nhập khẩu thuộc “trường hợp đặc biệt”. Điểm khác biệt so với Thông tư 20 là dự thảo Thông tư mới quy định rõ hơn điều kiện về thời gian sử dụng và chất lượng còn lại đối với các loại máy móc, thiết bị có xuất xứ từ các nước thuộc khối EU, G8, Hàn Quốc…Chẳng hạn như máy công cụ gia công cơ khí, máy chuyên dùng trong thi công công trình, máy sử dụng trong ngành giấy, dệt may, máy móc thiết bị sử dụng trong nông nghiệp…

Riêng đối với dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, có xuất xứ từ khối EU, G8, nếu chất lượng còn lại từ 70% trở lên nhưng thời gian sử dụng vượt quá 10 năm, thì dự thảo Thông tư của Bộ Khoa học và Công nghệ nêu “nếu doanh nghiệp thấy cần thiết phải nhập khẩu, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành để xem xét, cho phép nhập khẩu trong từng trường hợp cụ thể”.

Về điều kiện chung áp dụng đối với việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết vẫn còn 3 phương án khác được các cơ quan, hiệp hội đề xuất. Phương án 2 là chỉ yêu cầu về thời gian sử dụng không quá 10 năm; phương án 3 chỉ yêu cầu về chất lượng còn lại từ 70% trở lên; phương án 4 hoặc thời gian sử dụng không quá 10 năm hoặc chất lượng còn lại từ 70% trở lên.

Doanh nghiệp muốn gì?

Ngay sau khi Thông tư 20 tạm ngừng hiệu lực thi hành, Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản đã có kiến nghị gửi Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám định công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) kiến nghị xóa bỏ toàn bộ nội dung có quy định về thời gian sử dụng (số năm đã sử dụng) có trong Thông tư 20.

“Nếu mục đích của Thông tư này nhằm hạn chế nhập khẩu máy móc, thiết bị có chất lượng, tính năng không tốt thì quy định thực hiện giám định chất lượng và tính năng là đủ, không cần thiết phải quy định thời gian sử dụng.” – Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản phân tích.

Thay vào đó, cần quy định rõ yêu cầu về chất lượng, an toàn tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường ngay trong khuôn khổ quy định hiện hành chứ không nên quy định khi nhập khẩu.

Thái Lan có quy định điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị cũ có thời hạn không quá 10 năm kể từ ngày sản xuất, nhưng không giới hạn số năm đã sử dụng khi nhập khẩu.

Đại diện Hiệp hội Cơ khí Việt Nam góp ý: Việc sửa đổi Thông tư 20 nên theo hướng quy định cụ thể cho từng ngành, không nên quy định chung chung như trước. Chẳng hạn với máy công cụ thì có điều kiện riêng, máy xây dựng, khai thác mỏ, máy móc luyện kim, dệt may, chế biến nông hải sản... cũng có những quy định cụ thể. Ngoài ra nên quy định rất rõ nguồn thiết bị nhập về phải thuộc các nước tiên tiến, có công nghiệp chế tạo máy phát triển mạnh, chẳng hạn như nhóm G7, Nga, Hàn Quốc…

Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam kiến nghị: Định nghĩa chi tiết “thời gian sử dụng” (thời gian sử dụng được tính từ lúc nào? Điều gỉ sẽ xảy ra nếu máy móc không được sử dụng liên tục?); hạ thấp yêu cầu 80% so với “chất lượng ban đầu” và giải thích rõ khái niệm này để tránh việc bị hiểu nhầm theo nhiều hướng khác nhau; các quy định nên thay đổi tùy theo đặc điểm cụ thể của máy móc, thiết bị và dây chuyền sản xuất trong từng ngành và đơn giản hóa các thủ tục nhập khẩu.

Theo Lương Bằng - Báo Hải quan